In de huidige maatschappij zijn verpakkingen overal aanwezig. In verschillende kleuren, vormen, afmetingen en voor allerlei producten uit allerlei sectoren. We kunnen niet meer zonder. Slechts een paar artikelen worden niet verpakt aangeboden, zoals groenten en fruit in de supermarkt. Maar voor het transport, bewaring en verhandeling van consumentgoederen zijn verpakkingen onontbeerlijk.

 

Lepeltje in de pudding
De functies van verpakkingen zijn echter niet beperkt tot die drie. Zeker niet onbelangrijk zijn ook het gebruiksgemak, de portionering en de rol die de verpakking speelt bij marketing- en milieudoeleinden en bij informatieverstrekking. En bij elk van die functies blijft de industrie innoveren. Denk maar aan het lepeltje dat is ingebouwd in de deksel van pudding- of ijsverpakking: gebruiksvriendelijk. Of kleefbanden die als ze doorbreken of worden verwijderd, een waarschuwing laten zien. Ze geven belangrijke informatie voor je eigen veiligheid.

Personaliseer je verpakking
Een andere belangrijke trend is de aanwezigheid van nieuwe technologieën zoals ingebouwde sensoren die informatie aanleveren over onder andere de rijpheid van fruit, het temperatuurstraject,… Ze worden ‘intelligente’ verpakkingen genoemd. De opkomst van de zogenaamde e-packages is kenmerkend waarbij met smartphones onmiddellijke toegang verkregen wordt tot productinformatie via data matrix codes (QR-codes). Ook personalisering – met als sprekend voorbeeld de Coca-Cola-fles met voornaam – duiden een onmiskenbare evolutie aan in de marketingfunctie van verpakkingen.

 

Het introduceren van een nieuwe verpakking eist een grondige voorbereiding

 

 

Input van diverse oogpunten

Maar voor een fles of doos daartoe komt, doorlopen ze verschillende fasen: van materiaal tot verpakkingsconcept tot verpakt product tot verpakking bij de consument. De bijhorende technologieën en systemen zijn dikwijls complex, geautomatiseerd en duur. Het introduceren van een ‘nieuwe verpakking’ eist een grondige voorbereiding. Input is nodig vanuit diverse oogpunten: kennis van materiaaleigenschappen, productkennis, design, machines, logistiek, milieu,….

Van universiteit naar industrie
Verpakken is een discipline geworden, waarbij kennis, vaardigheden en technologieën betrokken zijn. In Vlaanderen is de unieke Master Verpakkingstechnologie aan de UHasselt en KU Leuven de opleiding die experten, industrieel ingenieurs in verpakkingstechnologie, levert aan de verpakkingsindustrie. Bovendien doen onderzoeksgroepen in Vlaanderen gericht onderzoek op aspecten zoals bewaarbaarheid, migratie, sensorische eigenschappen, (gas)doorlaatbaarheid, nieuwe biomaterialen, biodegradatie,…

Over- vs. onderverpakking
In het recente OptiBarrier-project onder leiding van Pack4Food en in samenwerking met onder andere het VerpakkingsCentrum/IMO-IMOMEC wordt de problematiek onderzocht van een gas-, licht- en functionele barrière. Dat binnen het kader van over- en onderverpakking met als doel het behoud van kwaliteit. Meer gefocust onderzoek richt zich op het sealaspect van de verpakking en dan vooral het potentieel van ‘nieuwere’ lastechnieken (ultrasoon) bij vervuilde seals. De verpakkingswereld staat dus zeker niet stil.